الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

59

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

آنها صرفنظر مىكرد ، و آنها را مشمول عذاب و سرزمينشان را گرفتار بلا نمىساخت . اما اين ناسپاس مردم قدر اين همه نعمت را ندانستند از بوته آزمايش سالم بيرون نيامدند ، راه كفران و اعراض را پيش گرفتند ، و خداوند نيز آنها را سخت گوشمالى داد . لذا در آيه بعد مىفرمايد : « آنها از خدا روى گردان شدند » ( * ( فَأَعْرَضُوا ) * ) نعمتهاى خدا را ناچيز شمردند ، عمران و آبادى و امنيت را ساده انگاشتند ، از ياد حق غافل شدند ، و مست نعمت گشتند ، اغنياء بر تهيدستان فخرفروشى كردند ، و آنها را مزاحم حال خويش پنداشتند كه شرح آن در آيات بعد خواهد آمد . اينجا بود كه شلاق مجازات بر پيكر آنها نواخته شد ، چنان كه قرآن مىگويد : « ما سيل وحشتناك و بنيان كن را بر آنها فرستاديم » و سرزمين آباد آنها به ويرانه اى مبدل شد ( * ( فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ ) * ) . « عرم » در اصل از « عرامة » ( بر وزن علامه ) به معنى خشونت و كج خلقى و سختگيرى است ، و توصيف سيلاب به آن اشاره به شدت خشونت و ويرانگرى آن است ، و تعبير به « * ( سَيْلَ الْعَرِمِ ) * » به اصطلاح از قبيل اضافه موصوف به صفت است . بعضى « عرم » را به معنى موشهاى صحرايى گرفته‌اند كه بر اثر رخنه در اين سد مايه ويرانى آن شد ( مساله نفوذ موشها در سد گرچه قابل قبول است به طورى كه بعدا شرح خواهيم داد اما تعبير آيه تناسب چندانى با اين معنى ندارد ) . در « لسان العرب » در ماده « عرم » معانى مختلفى آمده از جمله : سيلاب طاقتفرسا ، موانعى كه در ميان دره‌ها براى مهار كردن آب مىسازند و همچنين موش